Vierde generatie van de polaire vloot
Onze schepen zijn verbeterde loten aan de stam van de vloot die al vele decennia vaart op hogere breedten.
In de jaren ‘60 en ‘70 van de vorige eeuw pionierden Jerome en Sally Poncet op hun Damien II in het Antarctisch gebied. Zij en de avonturiers die hen in die zelfde periode volgden, deden dit in kleine, veelal houten jachten van een meter of tien.
De daarop volgende ‘Pelagic’ generatie voer met iets grotere stalen schepen. Deze waren speciaal op het vaargebied ontworpen. Voor het eerst zag men ophaalbare kielen. De ontwikkelingen resulteerden in een derde generatie die sinds eind jaren ‘90 rondvaart in polaire regionen. Schepen van staal of aluminium van 20 tot 25 meter.
Door de toegenomen scheepslengte en waterlijn waren de schepen sneller. Met gelijkblijvende vaarseizoenen, maakte dit veel meer mogelijk. Ze konden bovendien voor het eerst aansluitend de arctische zomer verwisselen voor de antarctische zomer. Door de toegenomen scheepslengte had men bovendien meer mogelijkheden diesel, proviand en bijzondere, aan de expeditie verbonden lading, mee te nemen.
Desalniettemin bleven de schepen Spartaans. Zo ligt tot op heden bijvoorbeeld de opvarenden versus douche&toilet ratio op 6:1. Een kok behoort merendeels nog niet tot de vaste bemanning en het aantal opvarenden komt, enkele uitzonderingen daargelaten, niet boven de tien.
Kennelijk is men voor de echt avontuurlijke reizen bereid met substantieel minder comfort genoegen te nemen. In mildere vaargebieden van de wereld wordt de concurrentie juist gevoerd op het gebied van luxe en comfort. Hutten zonder eigen douche en toilet zouden daar ondenkbaar zijn.
De afgelopen jaren is de vraag naar lange zeilreizen, oceaanoversteken of mijlenmakers, beduidend toegenomen. Men wil de zee ervaren en een paar weken ‘bemanning’ zijn van het schip. Tegelijkertijd valt te verwachten dat passagiers kritischer worden ten aanzien van hun comfort. De concurrentiestrijd die nu elders wordt geleverd op gebied van luxe en comfort zal met vertraging optreden in de vloot voor polaire streken.
De vraag naar avontuurlijke vakanties naar steeds verder afgelegen oorden neemt ook toe. Men zoekt een bijzondere invulling aan de reis. Sinds kort valt een nieuwe, aanvullende trend te constateren. Men zoekt betrokkenheid en doel voor de vakantie en wil bijvoorbeeld onderdeel uitmaken van een onderzoeksteam of vrijwilligerswerk verrichten om intensiever kennis te maken met de omgeving, de cultuur en de mensen.
Op technisch en milieu gebied zijn nog geen spectaculaire stappen gezet. Dat ligt voor de hand gezien de fragiele ecologische omgeving die wordt bezocht. Nu gaat evenwel het wc spoelwater gewoon over boord. Doordat hoofdmotoren draaien in combinatie met generatoren laat men een flinke ‘carbon footprint’ achter. Interessant zijn daarom ontwikkelingen op het gebied van diesel elektrische voortstuwing. Het systeem wordt steeds meer ingebouwd op zeiljachten van grote chartermaatschappijen. Gecombineerd met een aanzienlijke accu bank ontstaat een stil schip waarop niet voortdurend een generator hoeft te draaien.
De Sally Lightfoot schepen behoren tot de nieuwe, vierde generatie polaire expeditie jachten. De nieuwe schepen zijn weer een maat groter zijn. Veiligheid, kruissnelheid en dus reikwijdte nemen daardoor weer toe. Maar met name op het gebied van comfort en milieu moet de nieuwe generatie zich onderscheiden.
Het aantal Nederlandse en internationale schepen dat serieus opereert in afgelegen streken, de zogenaamde polaire vloot, is beperkt. In juni 2008 waren dat er 36. Een groot aantal daarvan vaart vanuit een vaste haven zodat vaargebied en vaarseizoen beperkt zijn. Long Tall Sally en haar zusterschepen zullen een gevarieerde reis rond de wereld maken met als voordeel dat passagiers telkens een nieuw stuk van de wereld kunnen ontdekken op ‘hun’ schip.