Sally Lightfoot

Het op één na oudste beroep ter wereld

Piraterij is misschien wel het op één na oudste beroep van de wereld. Sinds jaar en dag geldt slechts het recht van de sterkste zodra men het zicht op de kust verliest en elk staatsgezag wegvalt. Maar de dagen van een gemoedelijk ‘Yoho and a bottle of rum’ op het strand rond een kampvuur na een succesvolle dag zwoegen op zee, gezongen door ruige, van onder tot boven getatoeëerde mannen met ooglappen, sabels en houten poten, lijken verder weg dan ooit. De papegaai op de schouder is verruild voor een lanceerunit voor granaten en de schatkist met goud en diamanten wordt nu aan een parachute gedropt op het voordek van een mammoettanker. Satellieten registreren alles en een voltallige vloot aan marine schepen ziet machteloos toe. Het Piracy Reporting Centre (PRC) van het International Maritime Bureau publiceert jaarlijks cijfers. Zij vermeldt daarbij uitdrukkelijk dat het echte aantal incidenten hoger ligt maar dat helaas niet alle voorvallen door schepen en reders gemeld worden. In 2008 passeerden ruwweg 16.000 koopvaardijschepen de Golf van Aden en de oost Somalische kust. In dat jaar, aldus het PRC, steeg de piraterij daar onrustbarend: 111 ‘incidenten’, vergeleken met 44 in 2007 en 20 in 2006. In 2008 werden 42 schepen gekaapt en 2 beroofd. In de overige 67 gevallen bleef het bij een poging. Daarbij bedienden de piraten zich voor het merendeel van automatische geweren. Ook gebruikten zij van de schouder afgevuurde granaten. Totaal werden 815 bemanningsleden gegijzeld, vielen er onder de bemanning vier doden en raakten er 14 vermist. Het PRC constateert dat in 2008 grotere schepen, verder buitengaats en met behulp van geavanceerdere wapens, werden aangevallen. De piraten opereren nu vanaf moederschepen tot 500 mijl uit de kust. Per 1 januari lagen 13 schepen, met 242 opvarenden, voor Somalische havens ten anker in afwachting van betaling van losgeld. ‘Pirate Alley’ is uitgegroeid tot ‘Hijack Highway’.

Somalische piratenkoorts

Maar gedurende de eerste maanden van 2009 heeft de Somalische piratenkoorts nog alarmerender epidemische vormen aangenomen. Over het eerste kwartaal van 2009 zijn 61 incidenten geturfd, tegen 6 in het kwartaal van het jaar ervoor. Een meer dan zorgwekkende vertienvoudiging in een volledig geëscaleerde tropenkolder op volle zee. De inzet van marineschepen in de Golf van Aden is in zekere zin succesvol. De aanval-kaping ratio is er de laatste maanden substantieel afgenomen. Was in het laatste kwartaal van 2008 de kans op een succesvolle kaping nog 1 op drie aanvallen, dit is gedurende de eerste drie maanden van 2009 afgenomen tot 1 op 13. Daar staat een dramatische stijging van het aantal pogingen tegenover en het heeft geleid tot een verhoogde activiteit op de noordwestelijke Indische Oceaan. Bij 20 geregistreerde pogingen over het eerste kwartaal, werden daar 7 schepen gekaapt.

Bekijk het jaarverslag 2008 van het PRC en verslag over het eerste kwartaal van 2009.